Thanh khoản ngân hàng thấp, ngân hàng phải tăng lãi suất để hút tiền

Ngân hàng thương mại cũng chỉ là một tổ chức tín dụng, trừ các ngân hàng đại ca thì các ngân hàng thương mại nhỏ đều thuộc nhóm ngân hàng tư nhân nên lượng vốn chủ sở hữu luôn có hạn. Với người dân bình thường thì luôn nghĩ ngân hàng không bao giờ thiếu tiền, đó là suy nghĩ số đông, thực chất thì ngân hàng hết tiền hay thanh khoản ngân hàng thấp là chuyện có thể xảy ra, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế.

Tôi không phải chuyên viên ngân hàng, không học ngân hàng, không phải chuyên gia gì về ngân hàng, nhưng luôn hiểu rằng ngân hàng cũng có vốn giới hạn, trừ ngân hàng TW và các ngân hàng của nhà nước, còn lại đều có vốn giới hạn. 

Ngân hàng kinh doanh tiền bằng cách huy động tiền từ người dân với lãi suất thấp rồi cho vay lại với lãi suất cao hơn với các nhu cầu vay vốn như mua nhà, mua xe, mua đất, xây dựng BĐS, DN sản xuất kinh doanh có tài sản thế chấp,…Qua đó ngân hàng sẽ hưởng lợi từ chênh lệch lãi suất, bản thân ngân hàng cũng có đầy đủ các bộ phận đầu tư tài chính, kinh doanh tiền để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Thông thường, chúng ta vẫn nghĩ rằng ngân hàng kiếm tiền là nhờ chênh lệch % tiền gửi tiền vay, nhưng đó là khoản nhỏ, các thu nhập chính của ngân hàng sẽ đến từ nhiều nguồn khác như đầu tư tài chính, đầu cơ, mua bán doanh nghiệp, mua bán bđs, thâu tóm, siết tài sản, xử lý nợ xấu….

Vậy khi nào xảy ra tình trạng thanh khoản ngân hàng thấp ?

Đó là thời điểm tiền bị kẹt ở đâu đó trong nền kinh tế mà không chạy kịp về ngân hàng, ví dụ như khi xảy ra khủng hoảng kinh tế đột ngột (dịch covid 2019) thì tiền ngân hàng bị kẹt nhiều nhất trong các dự án cho vay BĐS, các cty bđs bán không được hàng, người dân không dám vay để mua vào đầu tư, vay mua nhà ở cũng khó bởi công việc bất ổn, do vậy tiền ngân hàng bị kẹt rất nhiều trong các dự án BĐS kém hiệu quả, kẹt trong cả đầu tư tài chính. Khi đó, thanh khoản ngân hàng thấp và việc bổ xung thêm vốn, tăng vốn, vay thêm tiền là việc cần thiết để duy trì hoạt động được an toàn.

Khi thanh khoản ngân hàng thấp (lượng tiền có thể cho vay thấp, lượng tiền lưu động thấp)

– Khi thanh khoản eo hẹp, các ngân hàng nhỏ thường tăng lãi suất huy động để hút tiền, khiến các ngân hàng khác không thể ngồi im, phải tham gia vào “cuộc đua” tăng lãi suất.

– Để ngăn chặn tình trạng trên, có thời điểm Ngân hàng Nhà nước đã phải áp dụng chính sách trần lãi suất, tức là ấn định mức lãi suất cao nhất với một số kỳ hạn tiết kiệm, không cho các ngân hàng vượt quá.

– Tuy nhiên, chính sách này không phát huy hiệu quả mong muốn của cơ quan quản lý bởi các ngân hàng nhỏ sẵn sàng thỏa thuận với khách hàng chi trả lãi suất bên ngoài vượt trần nếu không muốn mất thanh khoản.

Trong mỗi chu kỳ kinh tế, mỗi giai đoạn khủng hoảng, thì sẽ có nhiều ngân hàng thương mại nhỏ bị thâu tóm, mua giá rẻ bởi vì ngân hàng đó kẹt vốn, cạn thanh khoản, nguy cơ bị khách hàng rút tiền ồ ạt do những thông tin xấu đưa ra. Bởi vậy, NHTW sẽ bơm tiền để giải cứu và cơ cấu lại.